توضیحات
گرايش آموزش زبان فارسي به غير فارسي زبانان تهيه متن هاي آموزش واژه براساس نظريه حوزه هاي معنايي ويژه غير فارسي زبانان سطح پيشرفته
فهرست
فصل نخست – کليات 1
1-1. مقدمه 2
1-2 بيان موضوع 2
1-3. هدف تحقيق و اهميت آن 3
1-4. سوالات و فرضيه های تحقيق 4
1- 5 . مفاهيم 5
1-5-1 0 واژه 5
1-5-2 0 آموزش 7
1- 5- 3 0 نظريه آموزش 7
1- 5- 4 0 يادگيري 8
1- 5- 5 0 رابطه ی آموزش و يادگيري 9
1-5-6 0 مقايسه آموزش با يادگيري 9
1- 5- 7 0 حوزه هاي معنايي 10
1-5-8 0 خلاصه 11
فصل دوم : مطالعات پيشين 12
2-1 0 اهميت واژه و مطالعات انجام شده در زمينه ی آموزش واژه 13
2-2 0 فرايندهاي واژه سازي 14
2- 2-1 0 انواع فرايندهاي واژه سازي 15
2-2-1-1 0 تصريف 15
2-2-1-2 0 اشتقاق 15
2-2-1-3 0 ترکيب 16
2-2-1-4 0 قرض گيري /وام گيري 16
2-2-1-4-1 0 ترجمه قرضي /عاريتي 16
2-2-1-5 0 گسترش/تعميم 16
2-2-1-6 0 تخصيص 17
2-2-1-7 0 کوتاه سازي 17
2-2-1-7-1 0 سر واژه سازي 17
2-2-1-7-2 0 اختصار سازي 18
2-2-1-7-3 0 پسين سازي 18
2-2-1-7-4 0 بريدن 18
2- 2- 1- 8 0 تبديل 18
2-2-2-1-9 0 ادغام / آميزش 19
2-2-1-10 0 ابداع 19
2-2- 1-11 0 نام آوا 19
2- 2- 1- 12 0 مضاعف سازي 19
2-3- 0 انواع واژه 20
2-3- 1 0 واژه هاي قاموسي و واژه هاي دستوري نقش نما 20
2-3-2 0 واژه هاي دريافتي و واژه هاي توليدي 21
2-4- 0 سير تحول واژه 22
2-4-1 0 دوره ي بي توجهي به واژه 23
2-4-2 0 دلايل بي توجهي به آموزش واژه در گذشته 25
2-4-3 0 دوره ي توجه 26
2-4-4 0دوره ي پيشرفت 28
2-5 0 يادگيري واژه 29
2-5-1 0 مراحل يادگيري واژه 30
2-6 0 اصول اساسي در آموزش زبان 32
2-7 0 راهکارهاي يادگيري و ياد آوري 33
2-7-1 0 انواع راهکارهاي يادگيري 34
2-8 0 عوامل درون واژه اي موثر بر يادگيري واژه 35
2-9 0 انواع راهکارهاي يادگيري واژه 35
2-9-1 0 راهکارهاي مبتني بر تکرار واژه / معناي واژه 36
2-9-2 0 راهکارهاي مبتني برتجزيه و تحليل ويژگي واژه 37
2-9-3 0راهکارهاي مبتني بر شرح و تفصيل ساده 38
2-9-4 0 راهکارهاي مبتني بر شرح و تفصيل پيچيده 38
2-10 0 روش يارگيري حافظه 39
2-11 0 آموزش واژه 40
2-12 0 روش ها آموزش واژه 40
2-2-1 0 روش مستقيم و روش غير مستقيم 41
2-12- 1-1 0 روش مستقيم 42
2- 12-1-1-1 0 آموزش راهکارها 42
2-12-1- 1- 2 0 گسترش واژه + آموزش صريح 42
2-12-1-1-3 0 فعاليت هاي کلاس 42
2-12-1-2 0 روش غير مستقيم 43
2-12-1-2-1 0 متن به تنهايي 43
2-12-2-1 0 فعاليت هاي برنامه ريزي نشده 43
2-12- 2- 2 0 فعاليت هاي برنامه ريزي شده روش هاي آموزش واژه 44
2-12-2-2 -1 0 آموزش واژگان غير فعال 44
2-12-2-2-1-1 0 تکرار 45
2-12-2-2-1-2 0 روش هاي جفت پيوسته 45
2-12-2-2-1-3 0 فهرست واژه 46
2-12-2-2-1-4 0 روش واژه کليدي 47
2-12-2-2-1-5 0 روش ترجمه 49
2-12-2-2-1-6 0 آموزش با کمک روابط واژگاني 50
2-12- 2-2-1-7 0 ارائه ي تصوير 51
2-12-2-2-1-8 0 اجراي نمايش 51
2-12- 2-2-1-9 0 خانواده هاي واژگاني 52
2-12-2-2-1-10 0 روش هاي معنايي 52
2-12-2-2-1-10-1 0 روش حوزه هاي معنايي 52
2-12-2-2-1-10-2 0 تجزيه و تحليل مولفه هاي معنايي 54
2-12-2-2-1-11 0 روش شاگرد محوري : دفترچه ی واژگاني 55
2-12-2-2-1-12 0 کاربرد فرهنگ 55
2-12-2-2-1-13 0 يادگيري واژه از طريق بافت 56
2-12-2-2-2 0 آموزش واژگان فعال 58
2-12-2-2-2-1 0 روش سلسه مورسيا و روزن ويگ 59
2-12-2-2-2-2 0 روش پيجين سازي 60
2-12-2-2-2-3 0 روش لوکاس 61
2-13 0 تعداد واژه 61
2-14 0 انتخاب واژه 62
2-15 0 معيارهاي انتخاب واژه 63
2-16 0 ارائه ي واژه 65
2-17 0 وسايل کمک آموزش ديداري و يادگيري 66
2-18 0 ملاحظات معني شناختي 67
2-18-1 0 معني شناسي ساختاري 67
2-18-2 0 حوزه هاي معنايي 67
2-18-3 0 انواع حوزه هاي معنايي 69
2-18-4 0 روابط معنايي 70
2-18-4-1 0 هم معنايي 71
2-18-4-2 0 شمول معنايي 71
2-18-4-3 0 با هم آيي 71
2-18-4-4 0 رابطه جزء –کل 72
2-18-4-5 0 تباين معنايي 72
2-18-4-6 0 تقابل معنايي 73
2-19 0 ملاحظات روانشناسي زبان 74
2-19-1 0 حافظه 74
2-19-1-1 0 انواع حافظه 75
2-9-1-1-1 0 حافظه کوتاه مدت 75
2-9-1-1-2 0 حافظه بلند مدت 76
2-19-1-1-3 0 حافظه معناشناسي 77
2-20 0 واژگان 77
2-20-1 0 واژگان ذهني 78
2-20-2 0 سازماندهي واژگان ذهني 79
2-20-3 . اطلاعات واژگانی: دانش واژگانی 81
2-21 0 اصول آموزش واژه 82
2-22 0 خلاصه 85
فصل سوم : تهيه و تدوين متن هاي آموزش واژه 86
3-1 0 مقدمه 87
3-2 0 نحوه ي انتخاب واحدهاي درسي , واژه ها ساختارها 87
3-2-1 0 چگونگي انتخاب عنوان واحدهاي درسي 87
3-2-2 0 نحوه ی انتخاب ساختارها 87
3-3 0 ملاحظات کلي 88
3-3-1 0 اطلاعات مربوط به زبان آموز 89
3-3-2 0 اطلاعات مربوط به شرح درس 90
3-3-3 0 اطلاعات آموزش 90
3-4 0 ساختار کلي واحدهاي درسي 90
3-4-1 0 مرحله پيش از خواندن 91
3-4-1-1 0 تصوير 92
3-4-1-2 0 پرسش 92
3-4-2 0 مرحله خواندن 93
3-4-3 0 مرحله پس از خواندن 93
3-4-3-1 0 سوال هاي درک مطلب 94
3-4-3-2 0 تمرين کاربرد واژه 95
3-4-3-3 0 تمرين باهم آوايي 95
3-4-3-4 0 تمرين تطبيقي 95
3-4-3-5 0 تمرين واژه هاي مترادف و متضاد 96
3-4-3-6 0 متن هاي خواندني 96
3-4-3-7 0 تمرين شبکه ی واژگاني 97
3-4-3-8 0 تمرين گروهي 97
3-4-3-9 0 تمرين هاي تصويري 97
3-4-3-10 0 تکليف 97
3-4-3-11 0 تمرين مربوط به مراحل انجام يک کار 98
3-4-3-12 0 تمرين هاي ديگر 98
3-5 0 خلاصه 99
فصل چهارم : متن هاي آموزش واژه 100
4-1 0 سهراب سپهري 101
4-2 0 گل آقا 107
4-3 0 چغازنبيل 113
4-4 0 زبان آموزي ميمون ها 120
4-5 0 پست 126
4-6 0 سال نو 134
4-7 0 فرودگاه 143
4-8 0 طلاي سرخ ايران 150
4-9 0 جهانگردي چيست ؟ جهانگرد کيست ؟ 156
4-10 0 بوي خوش چاي 162
4-11 0 خلاصه 167
فصل پنجم : خلاصه و نتيجه 168
5-1 0 خلاصه و نتيجه 169
5-2 0 موضوعاتي براي تحقيق 172
منابع 173
منابع فارسي 174
منابع انگليسي 176
واژه نامه 181
فارسي – انگليسي 182
انگليسي – فارسي 186
1-1- مقدمه:
کشور پهناور ايران داراي فرهنگي و تمدن غني به وسعت تاريخ است و از اين جهت مايه ي فخر و مبا هات همه ي ايرانيان مي باشد . بسياري از خارجيان از دير باز در پي آشنايي با اين مرز و بوم و فرهنک و تمدن خاص آن بوده, و در اين راه اقدام به يادگيري زبان فارسي نموده اند چرا که زبان آيينه ي فرهنگ است و بدون آشنايي با زبان بهره جستن از چشمه زلال فرهنگ ميسر نخواهد بود .
در اين ميان وظيفه ي ايرانيان ميهن پرست اشاعه فرهنگ و تمدن ايران و تلاش در جهت ترويج هر چه بيشتر زبان و ادبيات فارسي و هموار نمودن راه براي آموزش هرچه بهتر آن است .هر چند در سال هاي گذشته در زمينه ي آموزش علمي اين زبان تحقيقاتي صورت گرفته ولي با وجود اين کمبود هايي نيز در اين زمينه احساس مي شود . از آنجا که آموزش واژه يکي از مهمترين بخش هاي آموزش زبان دوم / خارجي محسوب مي گردد و بدون آگاهي از واژه ها زبان آموز توانايي برقراري ارتباط معني دار با هل زبان را نخواهد داشت نگارنده دراين پايان نامه بر آن است به تهيه ي متن هاي آموزش واژه بر اساس حوزه معنايي ويژه ي غير فارسي زبانان سطح پيشرفته بپردازد .
1-2 . بيان موضوع:
هدف اصلي يادگيري زبان برقراري ارتباط است، براي دستيابي به اين هدف، واژگان نقش مهمي ايفا ميكنند، چرا كه ايجاد ارتباط بدون واژهها غير ممكن است. از اين رو، آموزش واژه يكي از مهمترين بخشهاي آموزش زبان دوم / خارجي محسوب ميگردد زيرا بدون آگـاهي از واژهها زبان آموز توانايي برقراري ارتباط معنيدار با اهل زبان را نخواهد داشت، پس مسئله آموزش واژهها از اهميت خاصي برخوردار است. از سوي ديگر يادگيري واژه فرايند سادهاي نيست، اما استفاده از روشهاي كارآمد در آموزش واژه، يادگيري آن را آسان ميكند. تا كنون روشهاي مختلفي در زمينهي آموزش واژه ارائه شده و به كار رفته است. در اين ميان آموزش واژه بر اساس حوزههاي معنايي از جمله روشهاي موفق علمي بوده است. در اين روش، واژههايي كه از نظر معنايي با يكديگر ارتباط نزديكي دارند يا به يك موضوع خاص مربوط هستند درون متني واحد قرار مي گيرند و با هم آموزش داده ميشوند. تحقيقات به عمل آمده در مورد حوزههاي معنايي نشانگر اين واقعيت است كه واژهها به تنهايي و جدا از واژههاي ديگر رنگ و بوي معنايي خود را از دست ميدهند. آموزش واژه از اين طريق باعث ميشود واژه هايي كه با يكديگر ارتباط معنايي دارند بهتر ياد گرفته شوند و نگهداري آنها در حافظه براي مدت زمان طولاني تضمين ميشود. چرا كه عقيده بر آن است كه واژهها بر اساس حوزههاي معنايي در حافظه ـ بلند مدت ذخيره ميشوند. از آن جا كه امروزه آموزش زبان فارسي بيشتر از قبل مورد توجه قرار گرفته است,پرداختن به جنبههاي گوناگون آن و تهيه متنهاي درسي به ويژه در زمينه واژگان اهميت فراواني دارد. از اين رو، موضوع پايانامه حاضر نيز در راستاي تهيه متنهاي آموزش واژه به روش حوزههاي معنايي است.